Mỹ học Tào Tháo khi trao Golan cho Israel

 Mỹ muốn khuấy đảo Trung Đông

Trong truyện Tam Quốc diễn nghĩa, nhân vật Táo Tháo nổi danh với chiến lược “kẹp Thiên tử, lệnh chư hầu”. Đã không ít lần, Táo Tháo khôn khéo “phong” chức tước và những vùng đất vốn đã bị chiếm lĩnh và không nằm trong tầm kiểm soát của ông cho các đối thủ.

Ví dụ điển hình là việc Tào Tháo nhiều lần mượn danh hoàng đế nhà Hán để phong cho Lưu Bị làm Từ châu mục, rồi sau đó là Kinh châu mục. Tào Tháo cũng mượn danh triều đình ở Hứa Xương đang nằm dưới quyền kiểm soát của mình để phong cho đối thủ Viên Thiệu làm đại tướng quân, đô đốc 4 châu Hà Bắc là Ký, Thanh, U và Tinh vốn đang nằm trong tay Viên Thiệu.

Tạo hình nhân vật Tào Tháo trong điện ảnh Trung Quốc

Trên thực tế, bản thân Tào Tháo rất thèm muốn những vùng đất chiến lược này nhưng chưa đủ sức để đánh chiếm. Ngoài ra, xung quanh Tào Tháo còn rất nhiều chư hầu cũng đang tranh hùng xưng bá mà thực lực của một mình Tào Tháo không đủ sức đánh dẹp.

Ý đồ sâu xa trong các bước đi của Thào Tháo nằm ở chỗ chúng giúp Táo Tháo gây mâu thuẫn giữa các chư hầu, có cớ để sai khiến các chư hầu đánh giết lẫn nhau còn bản thân thì làm “ngư ông đắc lợi”.

Xét từ góc độ này, có thể thấy việc Tổng thống Mỹ Donald Trump đêm 25/3 ký tuyên bố công nhận chủ quyền của Israel đối với Cao nguyên Golan có điểm tương đồng về ý đồ. “Trao” cho Israel vùng đất vốn đang thuộc quyền kiểm soát của Israel, Mỹ không chỉ tiếp tục “khuấy đảo” Trung Đông mà còn có cớ để mượn tay Israel thực thi các nhiệm vụ cho mình.

Xét toàn cục thì rõ ràng người Mỹ đang thất thế ở Trung Đông, đặc biệt là ở Syria, khi không thể làm gì hơn trước sức mạnh của Nga và Iran. Cái cớ duy nhất của Mỹ để hiện diện tại đây là IS cũng đã bị đánh bại. Muốn “thò chân” vào Syria và níu giữ ảnh hưởng ở khu vực, Mỹ buộc phải làm “nước đục” để tìm ra miếng mồi cho mình.

Tương tự quyết định trước đó về việc di dời sứ quán Mỹ từ Tel Aviv tới Jerusalem, với việc công nhận chủ quyền của Israel đối với Cao nguyên Golan, Mỹ đã thực hiện bước đi mạo hiểm nhưng đầy toan tính. Đây sẽ là đòn bẩy quan trọng khiến Syria cùng đồng minh Nga, Iran và các quốc gia Arab khác phải nhìn nhận lại vai trò của Mỹ trong khu vực. Mỹ không “đánh” được Syria và Nga bằng quân sự nhưng có thể tấn công bằng đòn ngoại giao.

Tổng thống Trump công bố sắc lệnh công nhận chủ quyền của Israel đối với Cao nguyên Golan (đứng sau là Thủ tướng Israel B. Netanyahu)

Quan trọng hơn, Israel sẽ phải vì “cái ơn” của Mỹ mà ra sức thực thi các mệnh lệnh được truyền đạt từ Washington. Những nhiệm vụ đó có thể bao gồm: tiếp tục quấy rối tình hình Syria, hỗ trợ hồi sinh các phe nhóm đối lập Syria, ép Nga phải thỏa hiệp trong hàng loạt vấn đề thời hậu chiến…

Trong kịch bản căng thẳng hơn, xung đột có thể bùng phát liên quan tới vấn đề Cao nguyên Golan. Khi đó, Mỹ sẽ có cái cớ hoàn hảo là bảo vệ đồng minh Israel mà can dự sâu hơn vào khu vực. Lần này, Mỹ sẽ không cần tốn nhiều công sức vì đã có các lực lượng Israel đứng ra tuyến đầu (ít nhất với lý do bảo vệ Golan). Người Mỹ chỉ cần ngồi phía sau, hưởng các thành quả trên chiến trường và ra điều kiện đàm phán.

Nga nhận quà của Trump?

Ngay sau khi Tổng thống Mỹ ký sắc lệnh công nhận chủ quyền của Israel đối với Cao nguyên Golan, Bộ Ngoại giao Syria đã ra tuyên bố coi đây là cuộc tấn công nhằm vào chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Syria. Ngoại trưởng Syria Walid Muallem khẳng định động thái này khiến cho Mỹ bị cô lập.

Cùng ngày, Lebanon tuyên bố rằng quyết định của Mỹ đối với Cao nguyên Golan là hành động vi phạm luật pháp quốc tế, đồng thời hủy hoại triển vọng hòa bình. Bộ Ngoại giao Lebanon nêu rõ “Cao nguyên Golan là vùng đất của Syria, không quyết định nào có thể thay đổi được điều này, không nước nào có thể sửa lại lịch sử bằng việc chuyển quyền sở hữu vùng đất này từ của một nước này sang cho nước khác”.