Diễn đàn An ninh năng lượng quốc gia năm 2026

Ngày 10/11, tại Hà Nội, Bộ Công Thương tổ chức Diễn đàn An ninh năng lượng quốc gia năm 2026 với chủ đề “Năng lượng tự chủ – Mạch máu của tăng trưởng hai con số”, đồng thời công bố Báo cáo An ninh năng lượng quốc gia Việt Nam 2026.

Phát biểu khai mạc Diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn nhấn mạnh năng lượng phải đi trước một bước, tự chủ năng lượng là nền tảng của tự chủ kinh tế. Thứ trưởng đề nghị Diễn đàn tập trung năm nội dung: thể chế; bảo đảm đủ điện năm 2027 - 2028; tự chủ nhiên liệu và dự trữ; dự báo, điều hành dựa trên dữ liệu; chuyển dịch năng lượng gắn với huy động vốn, tiết kiệm năng lượng, tự chủ công nghệ.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn phát biểu khai mạc

Tại Diễn đàn, Báo cáo An ninh năng lượng Việt Nam 2026 được công bố đã ghi nhận năm 2026 là năm hệ thống năng lượng chịu cú sốc lớn nhất trong nhiều thập kỷ. Eo biển Hormuz bị phong toả khoảng sáu tháng, giá dầu Brent có thời điểm lên 118,35 USD/thùng; nắng nóng lịch sử cùng hiện tượng El Nino đẩy phụ tải điện lên mức kỷ lục, sản lượng thuỷ điện cả năm dự kiến thấp hơn năm 2025 khoảng 18,5 tỷ kWh. Trên 177 nước được Báo cáo khảo sát, tính đến ngày 9/11/2026, có 102 nước (57,6%) gặp khó về năng lượng; 13 nước giữ được trạng thái ổn định, trong đó có Việt Nam.

Báo cáo gồm 6 phần: vai trò, thách thức và nhu cầu bảo đảm an ninh năng lượng; chủ trương, chính sách, pháp luật; kết quả thực hiện, tồn tại và thách thức; bức tranh năng lượng và định hướng phát triển; nhiệm vụ, giải pháp; kết luận và kiến nghị. Báo cáo thường niên gắn với từng kỳ Diễn đàn, mỗi năm một thông điệp, xuất bản song ngữ để đến với bạn đọc quốc tế.

Năm phụ lục công bố cùng Báo cáo đi sâu vào từng lĩnh vực. Phụ lục về điện nêu bật kết quả năm 2026 là một kỳ tích của quản trị, điều hành điện lực. Phụ lục về xăng dầu cho thấy nguồn trong nước được huy động ở mức cao, xăng E10 được bán trên toàn quốc từ tháng 6/2026, giúp giảm ước khoảng 2,5 triệu tấn CO2 mỗi năm. Phụ lục về giá điện, giá xăng dầu làm rõ tổ hợp công cụ cắt đỉnh giá, gồm Quỹ bình ổn giá và năm đợt giảm thuế; tháng 3/2026, giá điện hộ gia đình bằng khoảng 45% bình quân thế giới. Phụ lục về tiết kiệm năng lượng xác định đây là nguồn cung rẻ nhất, nhanh nhất cho giai đoạn 2027 - 2030. Phụ lục về bức tranh an ninh năng lượng toàn cầu phân loại 177 nước, trong đó 33 nước khủng hoảng nặng, 69 nước căng thẳng cao.

Báo cáo đề xuất sáu nhóm giải pháp trung, dài hạn: giảm phụ thuộc nhập khẩu; phát triển hạ tầng năng lượng; ứng phó an ninh phi truyền thống; hoàn thiện thể chế; phát triển khoa học công nghệ, nguồn nhân lực; tăng cường hợp tác quốc tế. Phần kiến nghị tập trung vào thể chế năng lượng sơ cấp, cơ chế đặc thù cho dự án cấp bách, nguồn lực dự trữ, cơ cấu nguồn điện, chính sách tài khoá.

Cùng với Báo cáo, Diễn đàn triển khai Chuyên trang An ninh năng lượng. Trang tin năng lượng trên thế giới không ít, kênh chuyên biệt về an ninh năng lượng hiện còn chưa nhiều. Chuyên trang An ninh năng lượng được thiết kế có 20 chuyên mục, 63 chuyên mục con, như: Điều hành và chính sách, An ninh năng lượng, Điện, Xăng dầu, Năng lượng mới, Tiết kiệm năng lượng, Dữ liệu năng lượng, Thế giới. Chuyên trang đang được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thẩm định cấp phép, sẽ ra mắt sau Diễn đàn. Cùng với Báo cáo, chuyên trang được xây dựng sẽ nhằm cụ thể hoá yêu cầu của Nghị quyết số 70-NQ/TW về đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức về an ninh năng lượng.

Trong khuôn khổ Diễn đàn có 5 tham luận của đại diện các đơn vị chức năng và các tập đoàn năng lượng tập trung vào các chủ để xây dựng chuỗi nguồn, lưới, nhiên liệu, vốn. Giá trị của phiên là đặt mỗi khâu vào đúng bài toán phải giải, từ tiến độ công trình tới hợp đồng và dòng tiền.

Các đại biểu trao đổi, thảo luận tại Phiên toạ đàm

Phiên tọa đàm với chủ đề "An ninh năng lượng: Khơi thông nguồn lực - Nâng cao tự chủ - Tạo động lực tăng trưởng" do PGS.TS. Trần Đình Thiên điều phối, với sự tham gia của ông Trần Hoài Trang; TS. Nguyễn Anh Tuấn, Phó Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng Việt Nam; TS. Nguyễn Quốc Thập, Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam; bà SoYoung Jang, Quản lý cấp cao - Hợp tác năng lượng và Liên minh của SEMI Global; ông Cyril Loisel, đại diện Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam; ông Hà Đăng Sơn, Chủ tịch Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Tăng trưởng xanh.

Tọa đàm nhìn an ninh năng lượng từ khả năng cung ứng thực tế: điện có đến đúng nơi, đúng lúc; nhiên liệu có được bảo đảm khi thị trường biến động; chi phí có phù hợp với sức cạnh tranh của doanh nghiệp, khả năng chi trả của người dân hay không. Từ đó, các diễn giả đi vào bốn vấn đề cốt lõi.

Kết luận Diễn đàn, Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn cho biết Bộ Công Thương sẽ tập trung vào năm nhóm nhiệm vụ: hoàn thiện thể chế; bảo đảm đủ điện giai đoạn 2027-2030; nâng cao năng lực tự chủ nguồn cung nhiên liệu; tăng cường điều hành dựa trên dữ liệu; thúc đẩy chuyển dịch năng lượng gắn với tiết kiệm năng lượng và tự chủ công nghệ.

Trong đó, phát triển khoa học, công nghệ và nâng cao năng lực làm chủ thiết bị năng lượng trong nước được xác định là một trong những hướng đi quan trọng. Việc tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp, viện nghiên cứu và cơ sở đào tạo sẽ góp phần từng bước hình thành năng lực nghiên cứu, phát triển công nghệ phục vụ ngành năng lượng. Cùng với đó, tiết kiệm năng lượng được xem là giải pháp có chi phí thấp, có thể triển khai nhanh để giảm áp lực cho hệ thống điện. Năm 2026, chỉ tiêu tiết kiệm tối thiểu 3% tổng điện năng tiêu thụ toàn quốc đã được đặt ra.

Báo cáo An ninh năng lượng Việt Nam sẽ được xuất bản thường niên, song ngữ, gắn với từng kỳ Diễn đàn nhằm theo dõi việc thực hiện các mục tiêu của Nghị quyết số 70-NQ/TW. Theo Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn, bảo đảm an ninh năng lượng là điều kiện tiên quyết để Việt Nam thực hiện mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên trong giai đoạn 2026-2030. Những kiến nghị tại Diễn đàn sẽ được tổng hợp thành các nhóm giải pháp cụ thể, xác định rõ cơ quan chịu trách nhiệm và thời hạn thực hiện; kết quả sẽ được đánh giá công khai tại Diễn đàn năm 2027.