Chi Cục kiểm lâm Hoà Bình đã “hô biến” hàng nghìn ha đất của dân như thế nào? (Kỳ 6)

 Chi cục Kiểm lâm lập dự án…?!

Vào ngày 04/4/2001, Chi cục Kiểm lâm tỉnh Hoà Bình có tờ trình số 68TT/KL gửi UBND tỉnh về việc phê duyệt dự án khu bảo tồn thiên nhiên Phu Canh tại 4 xã Tân Pheo, Đoàn Kết, Đồng Ruộng, Đồng Chum (huyện Đà Bắc).

Ngày 05/6/2001, UBND tỉnh Hoà Bình đã có tờ trình số 772/TT-UB gửi Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn về việc thẩm định dự án Khu bảo tồn thiên nhiên Phu Canh do Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Hữu Duyệt ký.

Và đến ngày 12/9/2001, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đã có văn bản số 2713/BNN-K1 về việc thẩm định dự án gửi UBND tỉnh Hoà Bình trên cơ sở tờ trình xét thẩm định dự án và đề nghị của Chi cục Kiểm lâm tỉnh. Tại mục 7 của văn bản ghi rõ: Chủ quản đầu tư UBND tỉnh Hoà Bình; Chủ đầu tư Ban Quản lý Dự án Khu bảo tồn thiên nhiên Phu Canh. Với tổng kinh phí là 4,5 tỷ đồng (năm 2001) nguồn vốn từ dự án 661 và xây dựng cơ bản tập trung.

Sau đó UBND tỉnh Hoà Bình đã liên tiếp ra các Quyết định số 1649/QĐ-UB ngày 15/10/2001 do Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Hữu Duyệt ký về việc phê duyệt dự án Khu bảo tồn thiên nhiên Phu Canh: Trong đó thể hiện rõ có cả đất ở, đất nông nghiệp, đất chuyên dùng….

Đến ngày 11/01/2002, hoàn tất việc cuối cùng khi UBND tỉnh ra Quyết định số 40/QĐ-UB về việc thành lập Ban Quản lý Khu Bảo tồn thiên nhiên Phu Canh thuộc Chi cục Kiểm lâm tỉnh (17 người).

 Ai chịu trách nhiệm!?

Mặc dù đã được UBND tỉnh giao nhiệm vụ làm việc với nhóm PV về những vấn đề liên quan. Tuy nhiên, khi liên hệ làm việc thì Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đã "đá bóng" bằng cách đẩy nhóm PV về làm việc với Chi cục Kiểm lâm.

Trong buổi làm việc với Chi cục Kiểm lâm tỉnh ông Mai Ngọc Toản, Trưởng phòng quản lý bảo vệ và bảo tồn thiên nhiên cùng với ông Kiều Quốc Trung, Trưởng phòng thanh tra pháp chế đã không trả lời được những nội dung người dân phản ánh, cùng việc không cung cấp những tài liệu liên quan.

Nhóm PV cũng đã có buổi làm việc Ban quản lý khu BTTN Phu Canh, ông Nguyễn Hồng Quân, Trưởng ban cho biết: Tôi mới chuyển về đây công tác từ năm 2015, đến nay khu Bảo tồn đã trải qua 3 Trưởng ban. Về những vấn đề này tôi không biết và sau khi tiếp nhận từ anh Đào Hữu Lợi cũng không được bàn giao.

Và khi người dân địa phương đã bị thu hồi đất thì cũng đồng nghĩa với việc không được chi trả phí bảo vệ môi trường theo Nghị định số 99/2010/NĐ-CP, ngày 24/9/2010 của Chính phủ về Chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng.

Trong Quyết định số 2082/QĐ-UB ngày 15/12/2014, của UBND tỉnh Hoà Bình về việc phê duyệt sử dụng tiền chi trả dịch vụ môi trường rừng năm 2014 tại lưu vực nhà máy thuỷ điện Hoà Bình. Chỉ tính riêng quý IV (2013), Quý I,II,III (2014) tổng chi Quỹ bảo vệ và phát triển rừng tỉnh: 12,4 tỷ đồng. Khu Bảo tồn thiên nhiên Phu Canh được phân chia chi trả gần 800 triệu đồng.

Đối với chủ rừng là tổ chức nhà nước có thực hiện khoán bảo vệ rừng thì được hưởng 10% tổng số tiền chi trả DVMTR đối với diện tích khoán, còn lại 90%  được chi trả cho các hộ nhận khoán.

Mức tiền chi trả DVMTR cho 01 ha rừng quy đổi năm 2014 theo số kinh phí hiện có được quy định tại mục IV, trang 7 phần Phụ lục của Quyết định cụ thể là: Mức tiền chi trả DVMTR cho 01 ha rừng của chủ rừng là tổ chức Nhà nước có thực hiện khoán bảo vệ rừng là 151 nghìn. Mức tiền chi trả cho hộ gia đình, cộng đồng dân cư nhận khoán bảo vệ rừng là 136 nghìn. Mức tiền chi trả cho tổ chức Nhà nước có thực hiện khoán bảo vệ rừng (Ban quản lý rừng phòng hộ Sông đà, Lâm trường Tu lý, Ban quản lý khu bảo tồn thiên nhiên Phu Canh) là 15 nghìn đồng.

Thế nhưng, người dân có diện tích rừng đã được Nhà nước cấp GCNQSDĐ theo Nghị định 02 lại không được hưởng một đồng nào từ số tiền trên. Điều này được ông Nguyễn Hồng Quân, Trưởng Ban quản lý Khu Bảo tồn cho biết: Được chi trả cho các tổ bảo vệ rừng do UBND xã lập ra và đã được nhân dân địa phương đồng ý.

Tuy nhiên, ông Xa Văn Nghị, người dân xóm Thùng Lùng, có diện tích được giao khoán trên 10 ha xã Tân Pheo khẳng định: Trên toàn xã có 70 hộ với trên 500 ha được giao khoán nhưng đến thời điểm hiện tại người dân vẫn chưa nhận được một đồng nào từ phí BVMTR do Nhà nước chi trả. Còn việc thành lập tổ bảo vệ rừng như thế nào, ai tổ chức thì người dân cũng không được biết. Tại các xã Đồng Chum, Đồng Ruộng, Đoàn Kết cũng nằm trong tình trạng tương tự.

Như vậy, sau khi Chi cục Kiểm lâm tỉnh xin lập Khu Bảo tồn thiên nhiên Phu Canh thì xảy ra tình trạng phá rừng là có, dân mất đất là có và người dân không được chi trả tiền phí môi trường do Nhà nước quy định là có.

Dư luận nhân dân cho rằng, để làm rõ vấn đề này đề nghị các cơ quan chức năng vào cuộc điều tra, làm rõ để trả lại những quyền lợi chính đáng, hợp pháp đã được Pháp luật và Nhà nước bảo hộ. Nếu phát hiện sai phạm cũng cần xử lý nghiêm theo quy định của Pháp luật để cơ chế chính sách của Đảng và Nhà nước đối với đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa đem lại hiệu quả thiết thực.

Kỳ 7: Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hòa Bình lên tiếng về vụ việc

Nhóm PV điều tra